Lord of the Dance

I heimen har vi i det siste høyrt mykje på ein song vi absolutt burde fått inn i den norske salmekanonen. Sangen er «Lord of the Dance» av Sydney Carter, ei perle av ein song.

Mange kjenner sikkert salmen «Da jeg trengte en neste». Personleg er eg ikkje overbegeistra for denne salmen. Tekstmessig er ho grei, men melodien vert fort ganske... langdryg... Den godaste Carter har fått med denne salmen i både den noverande og den forrige salmeboka, men om berre ein av hans songar skal vere ein del av norsk salmekanon, burde det vere «Lord of the Dance».

Først nokre ord om Sydney Carter. Han var ein engelsk visesangar som hadde ein relativt blomstrande karriere, der han mellom anna jobba saman med Pete Seeger. Han skreiv ein del liturgisk musikk og songar for kyrkjebruk, og dette vart mykje brukt sjølv om Carter sjølv var notorisk omdiskutert på grunn av sin lauslege omgang med kyrkjelege dogme. Han vart til slutt gravlagt i Church of England, men såg kanskje meir på seg sjøl som ein kveker.

Shiva som Nataraja. «Dansens herre» eller «Lord of the Dance».
Biletet er tatt av StaraBlazkova frå tsjekkisk Wikipedia og ligg
på Wikimedia Commons. (CC BY-SA 3.0)

Når han skreiv «Lord of the Dance» var det faktisk ein gamal kvekermelodi han brukte. Teksten er inspirert av ein statue av den hinduistiske guden Shiva, manifistert som Nataraja som er sanskrit og betyr «Dansens herre» eller «Lord of the Dance». I hinduistisk lære dansar Nataraja ein kosmisk dans som øydelegg verda og førebur henne på ei nyskaping, ikkje heilt ulikt kristen eskatologi.

Carter gjev tittelen «Lord of the Dance» til Jesus, og fortel om korleis Jesus dansar gjennom verda. Frå skapinga til oppstoda. Første vers i songen, der Jesus dansar under skapinga kan minne om orda frå Ordtøka 8, der visdomen leikar under skapinga. Vidare dansar han seg til stallen i Betlehem og vidare til krangel med farisearar, helbredingar, kall av læresveinar, krossfesting, oppstode og inn i liva til dei truande. Evangeliet fortalt med hinduistisk bruk av bilete. Alt med eit superfengande refreng.

Dance, dance, wherever you may be
I am the lord of the dance, said he
And I lead you all, wherever you may be
And I lead you all in the dance, said he

Sydney Carter var som sagt ikkje så nøye på å holde seg innanfor grensene for etablert dogmatikk. Han sa sjølv dette om Jesus i songen, og kanskje finn vi her ei forklaring på kvifor vi ikkje har tatt han i bruk i Norge?

I see Christ as the incarnation of the piper who is calling us. He dances that shape and pattern which is at the heart of our reality. By Christ I mean not only Jesus; in other times and places, other planets, there may be other Lords of the Dance. But Jesus is the one I know of first and best. I sing of the dancing pattern in the life and words of Jesus.

Songen er mykje brukt i engelsktalande kyrkjer. Og kvifor skulle han ikkje vere det? Dette er ein strålande salme.  Sjeldan eller aldri har vel hinduisme og kristendom blitt kombinert på ein flottare måte!

Ta deg bryet med å lese teksten her, og høyr The Dubliners spele songen i filmen under. Eg trur ikkje dei har med alle versa når dei syng han, men når ein kan melodien klarar ein jo fint å synge sjølv. Denne songen må inn i norske gudstenester!

Den store salmediktaren

Eg har lenge trudd at den største salmediktaren i Norge nok var Petter Dass eller Elias Blix eller noko slikt. Det er mogeleg det må ein ny mann inn på denne lista. Eg kan ikkje uttale meg om kvalitet, men om ein går etter kvantitet, går Nils Semingsen Undset rett inn på lista.

Aldri høyrt om fyren før, seier du? Det hadde ikkje eg heller fram til nettopp. Då snakka eg med soknepresten i Rendalen som kunne fortelje meg om bygda sin store og gløymde son.

Nils Semingsen Undset gav i 1914 ut sin heilt eigen salmebok. Boka hadde 641 salmar, alle skrive av den same mannen!

Boka var skrive inn mot revisjonsarbeidet som skjedde i kyrkja i Norge i dei første tiåra av forrige hundreår. Nye liturgiske bøker var ferdig i 1920 og Landstads reviderte kom i 1924, omtrent samstundes som Nynorsk salmebok og ei revidert koralbok. Sjølvsagt krangla ein som hund og katt om dette, og Undset bestemte seg for å skjære gjennom og lage ei salmebok som folk kunne samle seg om og som kunne få slutt på kranglinga.

I 1928, to år etter Landstad sin revisjon, kom ei ny utgåve av Nils Semingsen Undset si salmebok. Salmer over Nye tekster - Første rekke. Boka skal ha brukt dei same melodiane som Landstad, men alle tekstane var skrive av Undset. Det var 355 salmar til alle søndagane i kyrkjeåret og ulike tema, i tillegg til 286 salmar til dei nye tekstane i kyrkjeåret.

Vi har ikkje høyrt om salmeboka i dag. Det skuldast at Undset aldri lukkast i å selgje inn boka si til leiarskapet i kyrkja. Dei var rett og slett ikkje interessert, og ein skuffa Undset brann mesteparten av bøkene.

Heldigvis overlevde nokre få eksemplar. I Renndalen i dag driv kyrkja eit viktig arbeid for å gjere denne salmeboka kjent for folk. Kanskje kan vi håpe på eit opptrykk? Men sidan dette i såfall då vil kome nokre år etter at Den norske kyrkje har fått ei ny salmebok, kan vi vel rekne med at Undset også denne gongen vil få problem med å få det heilt store gjennomslaget.

Vi kostar til slutt på oss å sjå kva Norsk Forfatter-Lexikon 1814-1880 frå 1908 skreiv om Undset.

Kjelde:
Rendalen menighetsblad nr. 3 2013

Jokke - Den store poeten

Foto: May-Irene Aasen.
Biletet ligg på Wikimedia Commons.

Frå tid til anna dukkar det opp folk som klarar å fange verda rundt seg med ord. Joachim Nielsen var ein av dei.

Få, om nokon andre, tekstforfattarar har på same måte som han klart å fange vennskap og svik, kjærleik og kranglar, fest og kvardag, personlege tragediar og draumar, byliv og stoveliv, samstundes som han mala eit univers med personlegdomar det var lett å bli glad i og lett og hugse.

Jokke vert lett oversett som rølpesongaren som sang om øl i kjøleskapet og hasjrøyking i mørket. Han gjorde det også, men Jokke hadde så mykje meir. Om ein avskriv han som ein rølpete rusmisbrukar, går ein glipp av ein musikalsk og tekstmessig skatt. 

Eit liv med og i rus vert skildra med beinhard realisme, samstundes som humor og varme ligg i tjukke lag. Han skildra ei verd eg ikkje kjenner. Den slitne delen av Oslo for nokre tiår sidan. Likevel grip det meg, og eg får sympati med denne kulturen som eg aldri har vore eller kjem til å bli ein del av. Dei gripande miljøskildringane og levande personane tar tak i lyttaren, og slipp ikkje taket.

Det er ei anna verd, men tekstane er så allmennmennesklege at også eg kjenner meg att i. Dei handlar om meg også. Probemstillingane er universelle og evige. Kjærleik. Draumar. Vennskap. Kvar ein høyrer heime. Ingen som har samla på teikneseriar i barndomen kan vel unngå å bli gripe av «Tempo» og kven kan ikkje tidvis kjenne seg att i «Verdiløse menn» eller hat-elsk forholdet til heimstaden  i «Trygge Oslo»?

Personleg vil eg hevde at teksten om den klønete avstandsforelskinga i «For pen» kanskje er den vakraste og varaste kjærleiksteksten på norsk.

Når desse tekstane vert støtta av feiande flott rock - ikkje nyskapande og ikkje ekstraordinær, men likevel feiande flott - står vi att med ein av dei verkelege gigantane i norsk rock.

Jokke fortener å bli hugsa som noko meir enn berre ein «narkoman», men eg vil likevel avslutte med den sangen. For det er ein av dei mest gripande han skreiv. Den vart både skrive og spelt inn i heroinrus. Rett etter innspelinga segna han om. Då kom han seg, men to månader seinare døydde han av endå ein overdose.   

Hadde han levd, ville Jokke blitt 50 år i dag. Mannen er død. Musikken og tekstane lever!

Strilesong

I dag er Nordhordland kjent for gode musikarar på mange område. Slik har det ikkje alltid vore. I band 4 av Strilesoga kan ein få nokre glimt av kyrkjesongen på 1800-talet.

Prestane i Nordhordland skal ha vore svært lite nøgd med kyrkjesongen rundt om i kyrkjene. Problema skuldast tydlegvis kombinasjonen av lokal songstil og prestar frå andre delar av landet. Her i strøket song dei på ein særskild måte med tanke på korleis melodiane vart utbroderte, noko som førte til at songane tok lengre tid. Prestane var vant med andre skikkar, og ville syngje fortare. Dei fekk med seg klokkaren, og song slik «det burde vere», noko som førte til at det kunne vere opp til ei strofe mellom den delen av kyrkjelyden som song saman med presten og klokkaren og dei som heldt seg til strilemåten. Då Manger kyrkje hadde visitas i 1883 omtala soknepresten songen som dårleg og sa at dei song melodiar som han ikkje hadde høyrt andre stadar og ikkje ana korleis hadde kome til Manger.

I Masfjorden gjekk sokneprest Torbjørn Frølich drastisk til verks for å få bukt på desse problematiske strilane. Han kjøpte eit brukt orgel frå ei av kyrkjene i Bergen, noko som vart «en seier for kirkesangens forskjønnelse».

Framleis finn ein spor av den gamle strilesongen i kyrkja vår. Melodien til «Herre, eg inderleg ynskjer å fremje di ære» er frå Eksingedalen, og skal vere ein rest frå før den tradisjonen døydde ut, eller «hadde faat sin knæk», som Frølich sa det, då orgelet kom inn og tok kontroll over kyrkjesongen.

Kjelde: Atle Døssland og Karl Egil Johansen, Strilesoga. Nord- og Midthordland gjennom tidene. Band 4, Eide forlag, Bergen, 1999. Side 197.

Miserere

Fastetida stig fram, og St. Isisdors minne opnar ei luke i fastekalenderen litt for tidleg. På 1630-talet byrja ein å bruke ein særskild versjon av Salme 51 på tidebønene i det sixtinske kapell på onsdag og fredag i den stille veka. Fleire komponistar skreiv musikk til dette, men det mest kjente stykket vert tillagt Gregorio Allegri, sjølv om Wikipedia seier det også inneheld stoff ein annan komponist har skrive.

Miserere, som dette musikkstykket vart kalla, imponerte paven i så stor grad, at han bestemte at det kun skulle brukast i det sixtinske kapell. Han forbaud nokon å skrive det ned og ta det med til andre stader, med ekskommunikasjon som straff for den som måtte finne på å ta seg til rette.

Men sjølvsagt kom Miserere  seg ut av Vatikanet, utan at ein eigentleg veit heilt korleis det skjedde. Eg likar best denne versjonen, sjølv om den høyrast ein smule legendarisk ut...

I 1769 var Wolfgang Amadeus Mozart 12 år, og faren tok han med på ein tur til Italia for å lære om musikk. Dei kom til Roma akkurat i den stille veka, og Mozart drog til det sixtinske kapellpå onsdagen for å høyre Miserere. Då det heile var ferdig skreiv han ned heile stykket på hugs, og drog attende på fredagen. Då hadde han gøymt notatane sine i hatten sin, og fulgte med medan koret song, slik at han fekk retta opp i småfeil.

Det kan vere at dette faktisk stemmer, for ein engelskmann som traff Mozart seinare den sommaren, gav i 1771 ut stykket, slik at resten av verda også fekk høyre denne fantastiske songen.

Dette må vere eit av dei vakraste musikkstykka som er skrive. Her sunge av The Choir of Claire College, Cambridge.  

Og så kan ein samanlikne med salme 51 i denne klassikaren og lure på kva som har skjedd med kyrkja sin estetiske sans...

Folkefrelsar til oss kom

Den heilage Ambrosius.
Biletet er henta frå Wikimedia Commons.

Denne veka har St. Isidors minne, på grunn av sjukdom og dårleg tid, forbigått minnedagane til både Johannes av Damaskus og Nikolas av Myrra i den totale stille. I dag er det Ambrosius av Milano som har minnedag. Vi kan ikkje gå forbi også han, så vi tar med oss salmen, Folkefrelsar til oss kom, vidare i adventstida. Salmen står som dei fleste veit som nummer ein i Norsk Salmebok, og er den eldste salmen i boka. Enkelte vil kanskje hevde at det og er den finaste salmen i salmeboka og at det kun har gått nedover med salmekunsten sidan Ambrosius skreiv dette på slutten av 300-talet.

Folkefrelsar, til oss kom,

fødd av møy i armodsdom! 

Heile verdi undrast på 

kvi du soleîs koma må.  

Herrens under her me ser, 

ved Guds Ande dette skjer. 

Livsens ord frå himmerik 

vert i kjøt og blod oss lik.  

Utan synd han boren er 

Som all synd for verdi ber. 

Han er både Gud og mann, 

alle folk han frelsa kann.  

Frå Gud Fader kom han her, 

heim til Gud hans vegar ber, 

Ned han fór til helheims land, 

upp fór til Guds høgre hand. 

Du som er Gud Fader lik, 

Ver i vanmakt sigerrik! 

Med din guddomsvelde kom, 

styrk oss i vår armodsdom.  

Klårt di krubbe skina kann, 

ljoset nytt i natti rann, 

naud og natt til ende er, 

trui alltid ljoset ser.  

Lov og takk, du Herre kjære, 

som til verdi komen er! 

Fader god og Ande blid, 

lov og takk til evig tid!

Jag kan icke räkna dem alla

Lina Sandell
Biletet er henta frå Wikimedia Commons.

I dag er det 180 år sidan Lina Sandell vart fødd i Småland. Frå henne har vi i dag nokre av dei mest brukte salmane i våre skandinaviske kyrkjer, men også i andre delar av verda. Eg har sjølv vore med på å synge Sandell-songar i Hong Kong. Også der var songane hennar mykje brukt og elska.

Sandell sine songar, i alle fall dei mest kjente, er prega av trøyst og von. I songar som Blott en dag, Tryggare kan ingen vara, Är det sant att Jesus är min broder og Bred dina vida vingar møter vi ein kjærleg Gud med stor omsorg for sine barn og vi får vere med i bøn og lovsong for Jesus som opna himmelriket for oss. Songane er fylte med himmel-lengsle og glede over både død og liv. Det er nære og sterke songar, og om ein kjenner Sandell sin personlege historie kan songane stå i eit endå sterkare lys. Ho var svært nær far sin, og då ho var 26 år gamal vart ho vitne til at han drukna då han fall i vatnet i det han skulle gå ut av ein båt for å møte henne. To år seinare døydde mor hennar. Ho gifta seg i 1867 og fekk eitt born som døydde under fødselen. I 1892 gjekk mannen konkurs, og same år fekk ho tyfoidfeber, noko som svekka helsa hennar for resten av livet, ei helse som allereie skal ha vore skral. Songane hennar skal ha vore ein sorgterapi for tapa ho opplevde, noko ein til dømes kan sjå i den sterke Det blir något i himlen frå 1869, ein song om barn som døyr.

Mannen hennar var politikar og hadde eit forlag der ho jobba som redaktør i tillegg til at ho skrev over 1700 dikt, kanskje så mange som 2000. Det er nokre av desse dikta vi framleis syng i kyrkjer, bedehus og heimar. Sandell skreiv også ei rekkje bøker, særleg retta mot søndagsskulen og barnearbeid.

Vi avsluttar med Jag kan icke räkna dem alla, ein song som fyrste gong vart publisert i 1880 og som kanskje ikkje er det ein ventar frå nokon som har kronisk dårleg helse og har mista sitt einaste born i fødselen..

1.
Jag kan icke räkna dem alla,
de prov på Guds godhet jag rönt.
Likt morgonens droppar de falla
och glimma likt dessa så skönt.
Jag kan icke räkna dem alla,
de prov på Guds godhet jag rönt.

2.
Likt stjärnornas tallösa skara
de hava ej namn eller tal,
men stråla likt dessa så klara,
jämväl i den mörkaste dal.
Likt stjärnornas tallösa skara
de hava ej namn eller tal.

3.
Jag kan icke räkna dem alla,
men ack, må jag tacka dess mer!
Guds kärleks bevis må jag kalla
de under av nåd han beter.
Jag kan icke räkna dem alla,
men ack, må jag tacka dess mer!

(Teksten er henta frå den svenske Wiksource)

I Ain't Marching Anymore

Sidan det er helg og vi alle treng litt antikrigspropaganda innimellom.

Kristus lever!

Veni Redemptor Gentium

Folkefrelsar, til oss kom,
fødd av møy i armodsdom!
Heile verdi undrast på
kvi du såleis koma må.

Herrens under her me ser,
ved Guds Ande dette skjer.
Livsens ord frå himmerik
vert i kjøt og blod oss lik.

Utan synd han boren er
som all synd for verdi ber.
Han er både Gud og mann,
alle folk han frelsa kan.

Frå Gud Fader kom han her,
heim til Gud hans vegar ber,
ned han fór til helheims land,
oppfór til Guds høgre hand.

Du som er Gud Fader lik,
ver i vanmakt sigerrik!
Med din guddoms velde kom,
styrk oss i vår armodsdom!

Klårt di krubbe skina kan,
ljoset nytt i natti rann,
naud og natt til ende er,
trui alltid ljoset ser.

Lov og takk, du Herre kjær,
som til verdi komen er!
Fader god og Ande blid,
lov og takk til evig tid!

Koreansk framstilling av juleevangeliet.
Biletet er henta frå denne bloggen, og mala av  Kim Gi-chang.

«Folkefrelsar til oss kom» er skrive av Ambrosius av Milano. Vi syng han i norsk omsetjing gjort av Bernt Støylen med melodi frå 1524. Salmen finn vi som nummer 1 i Norsk Salmebok.

O sacrum convivium

23. november er dødsdagen til den engelske komponisten Thomas Tallis. Tallis levde på 1500-talet og er ein av dei største engelske komponistane. Etter at eg meir eller mindre tilfeldig fekk ei plate med musikk av Tallis i eige, har dei fantastiske songane hans fått ein stadig hyppigare rotasjon i CD-spelaren min.


I dag høyrer vi «O sacrum convivium», ei hylling til nattverdsakramentet.    


Tekst frå Wikipedia:
Latin

O sacrum convivium!

in quo Christus sumitur:

recolitur memoria passionis eius:

mens impletur gratia:

et futurae gloriae nobis pignus datur.

Alleluia.

Engelsk

O sacred banquet!

in which Christ is received,

the memory of his Passion is renewed,

the mind is filled with grace,

and a pledge of future glory to us is given.

Alleluia.

Allehelgensdag

Allehelgensdag er ein dag ein ofte forbind med sorg og sakn, særleg sidan Den norske kyrkja sine gudstenester i samband med allehelgensdag, dei såkalla helgemessene, ofte er minnegudstenester for dei ein har gravlagt det siste året. I samband med dette høver det godt med ein song frå Taize. Songen heiter "La ténèbre n'est point ténèbre". I norsk omsetjing er teksten følgjande:

Nattens mørke er ikke mørke, Gud for deg.
Som dagens klare lys skinner natten.

Ei fin påminning frå Salme 139 i vakre toner frå Taize.

Kven lånar frå kven?

«Til ungdommen» havnar nok i den neste salmeboka til Den norske kyrkje. Dette er noko ein kan meine mykje om, både for og imot. Sjølv har eg ikkje sterke meiningar rundt dette. Eg likar songen svært godt og har sunge han mykje gjennom mange år, men ser argumenta frå dei som ikkje vil ha han inn.

Ein motstandar av å innlemme sangen i salmeboka bommar derimot skikkeleg med argumentasjonen. Eller, kanskje er det berre at den fell grundig gjennom i samanhengen den står i. Argument om at songen kjem frå ein annan tradisjon enn Kyrkja har godt hald i seg, men fagsjef i HEF Bente Sandvig kjem med kritikk som ikkje på nokon måte treff. Ho seier til fritanke.no:

Jeg synes dette blir litt opportunistisk av dem. Dette er en signatursang for oss som alltid synges på humanistisk konfirmasjon. Her bød det seg en mulighet, og kirken grep den. Jeg synes de tar eierskap til noe som ikke tilhører dem. Å bruke sangen i en helt spesiell situasjon som etter 22. juli er greit, men når de tar den inn i salmeboka blir det som å låne noe uten å gi det tilbake

Sandvig trekk sjølv inn humanistisk konfirmasjon, og slår dermed ihel sitt eige argument. For med humanistisk konfirmasjon kan ein verkeleg hevda at HEF «tar eierskap i noe som ikke tilhører dem».

HEF kan sjølvsagt ønske å ha songen for seg sjølv, men då bør dei argumentere betre for seg ein dette. Dei har sjølv tatt eit ord som har ein fleire hundreårig kyrkjeleg tradisjon i Norge og brukt det til sitt eige bruk. Då kan ein ikkje klage på at andre «tar eierskap i noe som ikke tilhører dem».

Kanskje ein heller kan seie at HEF lånte noko utan å levere det attende då dei tok ordet «konfirmasjon», og nå får kyrkja noko att for lånet?

Gitar mot krig

18. august 1969 stod Jimi Hendrix på scena på Woodstock og gjorde noko av det mektigaste som har vorte gjort i rockehistoria. Han og gitaren hans gjorde «The Star-Spangled Banner» til ein massiv antikrigshymne. Kun ved hjelp av gitaren kan ein høyre bomber, fly og krigen sine forferdelege lydar.

Hendrix gjorde dette i protest mot Vitenamkrigen, men krigsprotesten er framleis like aktuell. Norske styrker kom heim frå bombing av Libya denne månaden, og vi har framleis styrker i Afghanistan.

Kanskje nokon burde tatt for seg «Ja, vi elsker» med ein elektrisk gitar?

Phil Ochs

I dag er det dødsdagen til Phil Ochs, ein av dei store visesongarane. Phil Ochs skreiv protestsongar rundt tematikk som Vietnamkrigen, borgarrettar og arbeidarar sine rettar. Tekstane hans var humoristiske, skarpe, treffsikre og ofte fantastisk gode.

Han gav ut nokre platar, men som så mange andre musikarar var den mentale helsa skral og vart verre og verre utover på 70-talet, før han tok sitt eige liv i 1976.

Phil Ochs og Bob Dylan var vener i byrjinga på deira respektive karrierer. Dei hadde ein form for venskapeleg rivalisering, der det vart sagt at Ochs på dette stadiet var betre enn Dylan. Tenk korleis karriera til Ochs kunne ha gått om han hadde vore frisk!

I just can't keep up with Phil. And he just keeps getting better and better and better.

Bob Dylan, 1965

Eg har tidelegare skreve ein bloggpost om ein av dei andre viseheltane mine, Victor Jara, der eg siterte ei skildring av korleis Ochs og Jara traff kvarandre i Chile og song saman. Av alle songstunder i historia er dette ei av dei eg helst skulle ha vore på!

For å minnast denne fabelaktige musikaren og poeten legg eg ved ein video som viser Phil Ochs spele det som på mange måtar vart signatursongen hans, I Ain't Marching Anymore, ein protestsong som handlar om den amerikanske trangen til å gå til krig rundt omkring i verda. Den vart skreve i samband med Vietnamkrigen, men fortel historia om korleis ein ung soldat må marsjere ut for å døy i ei rekkje med krigar amerikanerane har vore med i sidan nasjonen vart grunna. Songen er flott, teksten er flott, moralen er flott, men dei historiske sanningane er fæle.

[I Ain't Marching Anymore] borders between pacifism and treason, combining the best qualities of both.

Phil Ochs skildrar teksten i plateomslaget.

My Father My King

Eg står snart klar på Rockefeller for å få med meg kongane av post-rock, Mogwai. Det første eg høyrde av dette bandet var det majestetiske musikkstykket «My Father My King». Dette stykket introduserte meg for bandet og musikksjangeren, og er derfor eit viktig stykke musikk for meg.

Tekstmessig høver det også godt inn på St. Isidors minne. Det vil seie; det er ein instrumental, men melodiane i stykket byggjer på to melodiar som tradisjonelt vert brukte til den jødiske bøna Avinu Malkeinu, som byrjar med orda som på engelsk vert «My Father, My King». 

Bøna er i tysk språkdrakt slik når den vert brukt til Jom kippúr.

Unser Vater, unser König, wir haben gesündigt vor dir.
Unser Vater, unser König, es gibt für uns keinen König außer dir.
Unser Vater, unser König, tue mit uns um deines Namens willen.
Unser Vater, unser König, mache nichtig über uns verhängte schwere Entscheide.
Unser Vater, unser König, mache nichtig die Gedanken unsrer Hasser.
Unser Vater, unser König, vereitle den Rat unsrer Feinde.
Unser Vater, unser König, sende Heilung den Kranken deines Volkes.
Unser Vater, unser König, halte zurück Plage von deinem Erbe.
Unser Vater, unser König, halte fern Pest und Schwert und den Verderber von den Söhnen deines Bundes.
Unser Vater, unser König, gedenke! Denn Staub sind wir.
Unser Vater, unser König, tue es um deinetwillen und nicht um unsertwillen.
Unser Vater, unser König, zerreiße unser Urteil.
Unser Vater, unser König, merze aus das Dokument unserer Verschuldungen.
Unser Vater, unser König, verzeih und vergib unsere Verfehlungen.
Unser Vater, unser König, wisch weg und beseitige unsere Verschuldungen von deinen Augen.
Unser Vater, unser König, bring uns zurück in völliger Buße vor dich.
Unser Vater, unser König, schreib uns ins Buch des Gedenkens.
Unser Vater, unser König, schreib uns ins Buch der Verdienste.
Unser Vater, unser König, schreib uns ins Buch der Ernährung und Versorgung.
Unser Vater, unser König, laß sprossen für uns Heil in Bälde.
Unser Vater, unser König, nimm an in Erbarmen unser Gebet
Unser Vater, unser König, tue es um deinetwillen und nicht um unsertwillen.
Unser Vater, unser König, tue es um deines großen Namens willen.
Unser Vater, unser König, tue es um deines großen Erbarmens willen und erbarme dich über uns.
Unser Vater, unser König, wir haben keinen König außer dir.
Unser Vater, unser König, um deinetwillen erbarme dich über uns.
Unser Vater, unser König, nimm in Barmherzigkeit und Wohlgefallen unser Gebet an.
Unser Vater, unser König, o laß uns nicht leer vor Dir ausgehen!
Unser Vater, unser König, tue es um deretwillen, die für Deinen heiligen Namen erschlagen wurden.
Unser Vater, unser König, tue es um deretwillen, die für Deine Einheit hingeschlachtet wurden.
Unser Vater, unser König, tue es um deretwillen, die für die Heiligung deines Namens den Tod durch Feuer und Wasser erlitten.
Unser Vater, unser König, ahnde vor unserer Augen das Blut deiner Knechte.
Unser Vater, unser König, tue es deinetwillen, wenn nicht unsertwillen.
Unser Vater, unser König, tue es deinetwillen und rette uns!
Unser Vater, unser König, tue es um deines großen Namens willen!
Unser Vater, unser König, tue es um deines großen, mächtigen und furchtbaren Namens willen, der über uns genannt wird!
Unser Vater, unser König, aus Gnade erhöre uns, denn wir haben keine verdienstvollen Handlungen, erweise und Milde und Huld und hilf uns!

Henta frå talmud.de

Mogwai avsluttar ofte konsertane sine med denne. Eg kan ikkje hugse om dei gjorde det då eg såg dei på Øya-festivalen for nokre år sidan, men eg vonar dei gjer det i morgon. Fram til då får dette opptaket frå La Route du Rock Festival gjere nytta. 


Skru opp lyden og nyt!

Across the river

Eg kom over den nydlege plata Dialogue av Sondre Bratland og Javed Bashir i dag. Det er ei flott plate der Sondre Bratland syng kristne norske folketonar og Javed Bashir syng sufitekstar. Dei syng dei som ein dialog, derav namnet på plata, der dei syng til kvarandre kva dei ulike religionane seier om forskjellige emne.

I Across the river er det døden det dreier seg om. Bashir har laga melodien til ein tekst av sufidiktaren Shah Hussain som levde i Punjab på 1500-talet. Diktaren snakkar om at han skal over elva til dødsriket, men slår fast at "I know the true Lord. I will not die but reunite with Allah." Bratland syng sangen "For Guds folk er hvilen tilbake" som mange vil kjenne frå Sangboken og han slår på sin side fast at "For Guds folk er hvilen tilbake i himmelens salige hjem, bak trengselens skyggefulle dage en hviledag venter på dem."

Ein kan fort skulde eit prosjekt som dette for synkretisme, utan at eg er sikker på om det er ei skulding som er riktig. Eg vil heller sjå på det som to religionar som praktiserast samstundes av ulike folk. Uansett kva ein vil meine om innhaldet kjem ein ikkje vekk frå at det musikalske er nydeleg. Lytt songen Across the river, som også er på plata, og nyt!


Trykk i ruta om du ikkje ser filmen. Han kan dukke opp då.

Tusen tegninger

Det sit langt inne å skryte av hip-hop, men Karpe Diem har laga ein song mange burde høyre og ta til seg bodskapen i. Songen går på det å vere ung og religiøs i dagens Norge. Dei to i gruppa er ein hindu og ein muslim, og songen er frå eit muslimsk utgangspunkt, då den er skreve av Magdi Ytreeide Abdelmaguid som er muslim. Videoen viser bilete frå sju gudshus frå ulike religionar, og poenget i teksten er at «Det går an å være ung og religiøs uten å være gæern. Men det er helt vanlige folk som drar på byen, så kan de dra i kirken eller moskeen eller tempelet dagen etter»

Eg har merka meg at dette er ein tekst som har appell inn i dei kristne ungdomsmiljøa eg har kontakt med, og eg vil tru at også ungdom i andre religiøse tradisjonar vil kjenne seg att i denne songen.

Noko av det eg sett særleg pris på med songen, bortsett frå at det er ein visuell vakker musikkvideo som er laga til den, er at den har i seg ein iboande respekt for ikkje berre sin eigen, men også andre religionar. «Det handler om å godta at noen har en mor som, og kanskje en far som, lærte dem noe annet om livet». Det vert ofte sagt at dei store forskjellane mellom unge i dag finn ein ikkje mellom til dømes kristne og muslimar, men mellom truande og ikkje-truande. Eg trur det er ein god del rett i dette, noko som til dømes gjev utslag i at mange kristne likar denne songen. Samstundes har ein alltid godt av å verte minna på at når ein vil ha respekt for si eiga tru skuldar ein andre å ha respekt for deira tru.

Chirag Patel, han andre i Karpe Diemm, seier dette om låta: «”Tusen tegninger” er en av, om ikke den, viktigste norske raplåta som er gitt ut noensinne. Ingen andre enn han kunne skrevet den, og den sier akkurat det som trenger å bli sagt om det å være ung og religiøs i dagens Norge..» Det kan godt vere han har rett i dette. Songen er i alle fall bra.

O Emmanuel

Biletet er frå Wikimedia Commons.

Å Emmanuel,
du vår konge og vår lovgiver.
Du frelser
som folket lengter etter!
Kom og forløs oss,
Herre vår Gud.

O Emmanuel, Rex et legifer noster,
exspectatio Gentium, et Salvator earum:
veni ad salvandum nos, Domine, Deus noster.

Jes 7,14: Difor skal Herren sjølv gje dykk eit teikn: Sjå, ei møy skal verta med barn og føda ein son, og ho skal kalla han Immanuel.

Sal 72:  Gjev kongen dine domar, Gud,
lat kongssonen få rettferd frå deg!Så skal han døma ditt folk med rettferd
og dine armingar med lov og rett.Då skal fjella gje folket fred
og haugane rettferd.Gjev kongen må hjelpa dei verjelause i folket,
så dei får sin rett.
Han skal berga dei fattige
og knusa valdsmannen.Lat han leva frå ætt til ætt
så lenge sol og måne skin.Han skal vera lik regnet
som fell på nyslegen eng,
lik ei regnskur som væter jorda.I hans dagar skal rettferd gro
og lukke og fred råda
så lenge månen er til.Lat han styra frå hav til hav,
frå Storelva til heimsens endar.Dei som bur i øydemarka,
skal bøya seg for han,
hans fiendar skal slikka støvet.Kongar frå Tarsis og fjerne strender
skal senda skatt til han.
Kongane i Saba og Seba
skal koma med sine gåver.Han skal alle kongar hylla,
han skal alle folkeslag tena.For han bergar den fattige som ropar,
armingen som ingen hjelpar har.Han ynkast over småkårsfolk
og bergar livet åt dei fattige.Han løyser dei frå tvang og vald,
deira liv er dyrt i hans augo.Gjev kongen må leva
og få gullet frå Saba!
Folk skal alltid be for han
og velsigna han dagen lang.Lat det vera slik mengd med korn i landet
at det bylgjar over åsane.
Lat grøda vera som skogen på Libanon,
lat byar bløma og breia seg
som graset på marka.Lat namnet hans leva til evig tid,
skyta friske skot så lenge sola skin.
Alle folk skal velsigna seg med det
og prisa han sæl.Lova vere Herren, Israels Gud,
han som gjer under, einast han!Hans herlege namn vere evig lova!
All jorda er full av hans herlegdom.
Amen, amen. 

Hag 2,7: Eg skjek alle folkeslag,
så skattane deira kjem hit.
Og eg fyller dette huset med herlegdom,
seier Herren, Allhærs Gud. 

O Rex Gentium

Biletet er henta frå Wikimedia Commons.

Å verdens Konge,
alle folk venter deg med lengsel.
Du er den hjørnesten
som samler alle til ett.
Forløs det falne menneske
som du har skapt av jord.

O Rex Gentium, et desideratus earum,
lapisque angularis, qui facis utraque unum:
veni, et salva hominem,
quem de limo formasti.

Apg 17,26: Av eitt menneske har han skapt alle folkeslag, han lét dei busetja seg over heile jorda, og han sette faste tider for dei og grenser mellom bustadene deira.

Jes 45,22: Vend deg til meg og få frelse,
heile du vide jord!
For eg er Gud, og ingen annan.

Sal 113,6-8: som ser ned i det djupe,
i himmelen og på jorda?Han reiser dei ringe or støvet,
lyfter dei fattige or oskaog sessar dei saman med stormenn,
med hovdingane i sitt folk.

Sal 47,9: Gud er konge over folka,
han sit på sin heilage kongsstol.